september 02 2015 0comment

Het jaar van de bodem

Smaak en aroma op je bord zijn onder meer het resultaat van de aarde; de bodem waarin ze zijn ontstaan. De bodem geeft smaak en kwaliteit aan ons voedsel. In de tuin van voedselbron zijn moestuin en keuken altijd onlosmakelijk met elkaar verbonden. En is smaak en aroma altijd een zaak van de grond.

2015 is door de VN uitgeroepen tot ‘het internationaal jaar van de bodem’. Want het belang van de bodem wordt vaak verwaarloosd. De bodem is geen iets; geen neutraal substraat waarop we ons voedsel telen. De bodem leeft. De bodem is als een kat, een hond, of een blauwe vinvis. Bodem is een organisme; en het is misschien het grootste en meest complexe organisme dat we kennen.

In de grond van de zaak is het vaak een zaak van de grond.

Naast alle bodembeestjes die je kunt zien (er zitten bijvoorbeeld wel 500 regenwormen in een vierkante meter gezonde bodem), is er een hele wereld vol organismen die je niet kunt zien tenzij je moderne, dure optische instrumenten gebruikt. Alleen dan worden de microscopisch kleine organismen-bacteriën, schimmels, protozoa, nematoden- zichtbaar, en in verbijsterend vele getallen. Voor al het bodemleven geldt: het heeft energie nodig om te overleven. Een gezond bodemvoedselweb is er een dat niet verstoord wordt door ziekteverwekkende organismen. Een gezond bodemvoedselweb bevat niet alleen enorme hoeveelheden individuele organismen, maar ook een grote diversiteit. Kunstmest, pesticiden, insecticiden en fungiciden beïnvloeden het bodemvoedselweb, en zijn giftig voor sommige leden, houden andere weer op afstand en veranderen het milieu. Als planten chemisch gevoed worden, omzeilen ze de door microben gestuurde manier van voedingsstoffen verkrijgen, en microbepopulaties passen zich aan die situatie aan. Het probleem is dus dat je kunstmest moet blijven toevoegen en “-iciden”moet blijven gebruiken omdat de verhoudingen en de diversiteit- basis van het bodemvoedselweb- verstoord zijn. Door technieken te gebruiken die gebaseerd zijn op kennis van het bodemvoedselweb kun je stoppen met het gebruik van kunstmest, en alle “-iciden”. Dat scheelt een hoop geld en werk. Je kunt gedegradeerde bodems verbeteren en weer bruikbaar maken. Bodems zullen voedingsstoffen vast houden in de lichamen van de organismen waardoor ze niet uitspoelen naar het grondwater en oppervlakte wateren. Je planten zullen de voedingsstoffen krijgen in de vorm die ze willen, en nodig hebben. Waardoor jij de eetbare planten kunt eten die de voedingsstoffen bevatten die jij nodig hebt. Omdat zij deze bevatten door de gezonde bodem waar de planten op groeien.

In de praktijk zie je om je heen vele mensen met mineralen tekorten zoals selenium en magnesium. Zeer levensbelangrijke mineralen die vele processen in je lichaam aanzetten, zodat je lichaam gezond kan functioneren. Deze mineralen komen we tekort in onze voeding.

Na het lezen van het boek “Het bodemvoedselweb”van Jeff Lowenfels& Wayne Lewis, begreep ik de uitspraak van een Dokter W. F. K. Gouwe (1898-1962) “” Zoals de bodem is zal het Volk zijn”. Deze arts was uiterst kundig en werd geroemd om zijn zeer goede diagnostisch inzicht. Hij was een betrokken arts met een heldere en logische visie op de samenhang tussen voeding en gezondheid.